Monety 10 groszy to jedne z najczęściej spotykanych nominałów w codziennym obrocie gotówkowym. Choć często gubią się w kieszeniach i portfelach, ich parametry techniczne zostały zaprojektowane z niezwykłą precyzją. W tym artykule przyjrzymy się dokładnie wadze, budowie i ciekawostkom związanym z tą niepozorną monetą.
Ile waży moneta 10 groszy?
Moneta o nominale 10 groszy waży dokładnie 2,51 grama. To wartość ustalona i regulowana przez Narodowy Bank Polski. Pomimo niewielkiej masy, moneta ta jest wyjątkowo trwała i odporna na codzienne zużycie. Jej stosunkowo lekka konstrukcja sprawia, że łatwo ją przeoczyć, ale jednocześnie stanowi istotną część gotówkowego obrotu w Polsce.
Dla porównania, 10 groszy waży więcej niż moneta 1 grosz (1,64 g) i 2 grosze (2,13 g), ale mniej niż 5 groszy (2,59 g). To stawia ją dokładnie pośrodku wagi monet groszowych. Warto zauważyć, że pomimo podobnej wagi do 5 groszy, różni się od niej wielkością i wykończeniem krawędzi, co ułatwia ich rozróżnianie dotykowe.
Waga monety 10 groszy wynosi 2,51 g – to mniej niż połowa wagi monety 1 zł, która waży dokładnie 5 g.
Jakie są wymiary monety 10 groszy?
Moneta 10 groszy ma średnicę 16,5 mm i grubość 1,7 mm. To oznacza, że jest mniejsza niż moneta 2 grosze, która ma średnicę 17,5 mm, ale grubsza niż wiele monet o niższych nominałach. Jej niewielki rozmiar sprawia, że często ginie w portfelach, ale dzięki precyzyjnemu wykonaniu nadal zachowuje swoją funkcjonalność.
Warto również wspomnieć o charakterystycznym brzegu monety. Krawędź jest na przemian gładka i ząbkowana, co pozwala na łatwe rozpoznanie nominału za pomocą dotyku. Taki sam typ krawędzi spotykany jest m.in. w monetach 5 groszy i 1 zł.
Z czego wykonana jest moneta 10 groszy?
Skład materiałowy monety 10 groszy zmieniał się na przestrzeni lat. Do 2019 roku produkowano ją z miedzioniklu (MN 25), czyli stopu zawierającego 75% miedzi i 25% niklu. Ten materiał zapewniał monecie trwałość, odporność na korozję oraz charakterystyczny srebrzysty połysk.
Od 2020 roku wprowadzono istotną zmianę w technologii produkcji. Obecnie rdzeń monety stanowi stal, którą pokrywa cienka warstwa miedzi i niklu. Taki zabieg obniżył koszty produkcji, zachowując jednocześnie estetykę i trwałość wcześniejszych wersji.
Miedzionikiel – dawny skład
Miedzionikiel, stosowany przed 2020 rokiem, był materiałem drogim, ale bardzo odpornym. Monety wykonane z tego stopu charakteryzowały się wysoką odpornością na ścieranie i korozję. Dodatkowo, dzięki niklowi, długo zachowywały swój połysk, co sprawiało, że nawet po wielu latach użytkowania wyglądały estetycznie.
Choć obecnie stosuje się tańsze rozwiązania, monety z miedzioniklu wciąż znajdują się w obiegu i są łatwo rozpoznawalne ze względu na nieco inny odcień metalu.
Stal pokryta miedzią i niklem – obecny skład
Obecnie moneta 10 groszy posiada stalowy rdzeń, który pokryty jest warstwą miedzi i niklu. Dzięki temu zabiegowi moneta wygląda niemal identycznie jak jej poprzedniczki, ale jest znacznie tańsza w produkcji. Stal zapewnia wytrzymałość, zaś warstwa ochronna chroni przed korozją i uszkodzeniami mechanicznymi.
Ta zmiana, wprowadzona w 2020 roku, miała na celu zmniejszenie kosztów produkcji monet, jednocześnie nie wpływając na ich wygląd czy funkcjonalność. Dla przeciętnego użytkownika różnica jest niezauważalna.
Jak rozpoznać monetę 10 groszy?
Monetę 10 groszy można łatwo rozpoznać dzięki jej rozmiarowi i charakterystycznemu brzegowi. Dodatkowo, na awersie znajduje się wizerunek orła – godła Polski, a na rewersie nominał oraz motyw liści dębu, co jest cechą wspólną dla monet groszowych.
Od 2017 roku wprowadzono nowy wzór awersu, który różni się nieco stylistycznie od starszych wersji. Jest bardziej nowoczesny i lepiej odwzorowuje detale orła. Warto mieć to na uwadze, szczególnie przy kolekcjonowaniu monet.
Ile wart jest kilogram monet 10 groszy?
Znając wagę jednej monety 10 groszy (2,51 g), łatwo obliczyć wartość większych ilości tych monet. Jeden kilogram zawiera około 398 sztuk, co daje wartość 39,80 zł. To niewiele w przeliczeniu na wagę, ale całkiem sporo, gdybyśmy mieli ich kilka kilogramów.
Oto przybliżone przeliczenia wartości większych ilości monet 10 groszy:
- 1 kg – 398 sztuk – 39,80 zł,
- 10 kg – 3 984 sztuki – 398,40 zł,
- 100 kg – 39 840 sztuk – 3 984 zł,
- 1 tona – 398 406 sztuk – 39 840,60 zł.
Choć wartość jednej tony 10-groszówek to niespełna 40 tysięcy złotych, jej masa i objętość czynią ją niezwykle trudną w transporcie. Tona monet to niemal 400 tysięcy sztuk – wyobrazić sobie ich liczenie ręczne to wyzwanie, którego nikt nie chciałby podjąć.
W których latach bito monetę 10 groszy?
Moneta o nominale 10 groszy została po raz pierwszy wprowadzona do obiegu w 1995 roku. Od tego czasu była regularnie produkowana niemal co roku. Jej projekt był kilkukrotnie modyfikowany, zarówno pod względem estetycznym, jak i materiałowym.
Najważniejsze zmiany to:
- 1995 – wprowadzenie monety do obiegu, wykonana z miedzioniklu,
- 2017 – zmiana awersu (nowy wzór orła),
- 2020 – zmiana materiału na stal pokrytą miedzią i niklem.
Moneta 10 groszy była bita w latach 1995–2023, z wyjątkiem kilku pojedynczych lat, w których produkcja została wstrzymana z powodu wystarczającej podaży z lat poprzednich.
Dlaczego zmieniono materiał monety?
Zmiana materiału produkcji monety 10 groszy miała przede wszystkim charakter ekonomiczny. Miedzionikiel, mimo swoich zalet, był stosunkowo drogi w produkcji. Przejście na stalowy rdzeń pozwoliło znacząco obniżyć koszty emisji monet, co w skali kraju przekłada się na miliony złotych oszczędności rocznie.
Dzięki zastosowaniu warstwy ochronnej z miedzi i niklu, nowa wersja monety nadal spełnia wszystkie wymagania użytkowe i estetyczne. Wygląda niemal identycznie jak jej poprzedniczka i zachowuje odporność na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie wilgoci.
Jak wyglądają inne monety groszowe?
Dla porównania warto zapoznać się z podstawowymi parametrami innych monet groszowych:
- 1 grosz – 1,64 g, 15,5 mm średnicy, ząbkowany bok,
- 2 grosze – 2,13 g, 17,5 mm średnicy, gładki bok,
- 5 groszy – 2,59 g, 19,5 mm średnicy, na przemian ząbkowany i gładki bok,
- 20 groszy – 3,22 g, 18,5 mm średnicy, ząbkowany bok,
- 50 groszy – 3,94 g, 20,5 mm średnicy, ząbkowany bok.
Moneta 10 groszy wypada w tym zestawieniu jako jedna z najbardziej zbalansowanych – nie za duża, nie za ciężka, bardzo poręczna i estetyczna.
Ciekawostki o monecie 10 groszy
Choć może się wydawać, że 10 groszy to moneta bez większego znaczenia, jej historia i konstrukcja skrywają kilka interesujących faktów. Po pierwsze, zmiana składu chemicznego w 2020 roku była jednym z elementów szerszego programu optymalizacji kosztów emisji monet w Polsce. Po drugie, mimo zmiany materiału, moneta zachowała ten sam wygląd i wymiary – co pozwoliło uniknąć kosztów związanych z dostosowywaniem urządzeń do jej rozpoznawania.
Wreszcie, warto wspomnieć, że 10 groszy to jedna z nielicznych monet, które wciąż są szeroko akceptowane i wykorzystywane w automatach, parkometrach czy kasownikach biletów. Jej dokładne parametry techniczne są kompatybilne z większością urządzeń akceptujących monety w obiegu.
Co warto zapamietać?:
- Waga monety 10 groszy wynosi 2,51 g, co czyni ją lżejszą od monety 1 zł (5 g) i cięższą od monet 1 grosz (1,64 g) oraz 2 grosze (2,13 g).
- Średnica monety to 16,5 mm, a grubość 1,7 mm, z charakterystycznym brzegiem na przemian gładkim i ząbkowanym.
- Od 2020 roku moneta wykonana jest z stali pokrytej miedzią i niklem, co obniżyło koszty produkcji w porównaniu do wcześniejszego miedzioniklu.
- Wartość 1 kg monet 10 groszy to 39,80 zł, co odpowiada około 398 sztukom monet.
- Moneta 10 groszy wprowadzona została do obiegu w 1995 roku, a jej produkcja trwała do 2023 roku z kilkoma przerwami.
