Od 2026 roku w Polsce wprowadzone zostaną rewolucyjne zmiany w zakresie umowy zlecenie, które znacząco wpłyną na rynek pracy. Nowe przepisy przewidują wliczanie okresów pracy na umowie zlecenie do stażu pracy, co otwiera przed pracownikami nowe możliwości i korzyści. Zmiany te mają na celu wyrównanie szans i uznanie wartości pracy na umowie zlecenie, co dotychczas było często pomijane w kontekście uprawnień pracowniczych.
Jakie zmiany wprowadza nowa ustawa?
Zasadniczym celem nowej ustawy jest rozszerzenie definicji stażu pracy, tak aby uwzględniała ona również okresy pracy na umowie zlecenie oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Od 2026 roku takie okresy będą wliczane do stażu pracy, co oznacza, że pracownicy będą mogli szybciej osiągnąć próg 26 dni urlopu oraz zyskać inne uprawnienia pracownicze.
Warto podkreślić, że do stażu pracy wliczane będą także okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, praca na umowie agencyjnej, a także członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. Natomiast pewne formy zatrudnienia, takie jak umowa o dzieło, praktyki studenckie czy wolontariat, nadal będą wyłączone z tej definicji.
Co dokładnie wlicza się do stażu pracy?
Nowe przepisy obejmują szereg różnych form aktywności zawodowej, które od 2026 roku będą zaliczane do stażu pracy. Oto niektóre z tych form:
- Okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
- Okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
- Wykonywanie umowy zlecenia oraz świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej.
- Praca zarobkowa za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.
Jakie korzyści przynoszą nowe przepisy?
Zmiany w Kodeksie pracy przynoszą szereg wymiernych korzyści dla osób pracujących na podstawie umów zlecenie. Najbardziej oczywistą z nich jest możliwość szybszego osiągnięcia progu 26 dni urlopu dzięki wliczaniu okresów pracy na zlecenie do stażu pracy. Dłuższy staż pracy przekłada się również na inne świadczenia, takie jak nagrody jubileuszowe czy dodatki stażowe.
Co więcej, osoby z bogatym doświadczeniem zawodowym zdobytym na zleceniach lub w ramach działalności gospodarczej będą mogły bez przeszkód aplikować na stanowiska wymagające udokumentowanego stażu pracy, co otwiera przed nimi nowe możliwości zawodowe.
Wpływ nowych regulacji na branżę HR
Wprowadzenie nowych przepisów oznacza konieczność dostosowania systemów kadrowych i płacowych do nowych zasad. Pracodawcy będą musieli przeprowadzić audyt wewnętrzny, aby oszacować, ilu pracowników może skorzystać z nowych praw i jakie będą tego konsekwencje finansowe. Szacuje się, że koszty urlopowe mogą wzrosnąć średnio o 15-20%.
Warto również zwrócić uwagę na konieczność przeszkolenia zespołów HR w zakresie nowych procedur weryfikacji dokumentów, co pozwoli uniknąć błędów i potencjalnych sporów prawnych.
Jak udokumentować nowy staż pracy?
Zgodnie z nowymi przepisami, pracownicy będą musieli udokumentować swój staż pracy, aby skorzystać z nowych uprawnień. Głównym dokumentem będzie zaświadczenie wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które potwierdzi okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym.
W przypadku, gdy ZUS nie będzie miał danych dotyczących danego okresu, pracownicy będą musieli samodzielnie zebrać dowody, takie jak kopie umów zlecenia, faktury czy potwierdzenia przelewów. Ważne jest, aby gromadzenie dokumentów rozpocząć jak najwcześniej, by uniknąć problemów z udowodnieniem stażu pracy.
Scenariusze obliczania stażu pracy
Aby pomóc w zrozumieniu, jak obliczyć nowy staż pracy, przedstawiamy kilka scenariuszy:
- Absolwent + Zlecenie: Ukończyłeś studia licencjackie (8 lat stażu z mocy prawa) i pracowałeś 3 lata na umowie zlecenie. Twój łączny staż wyniesie 11 lat, co uprawnia Cię do 26 dni urlopu.
- JDG + Etat: Prowadziłeś działalność gospodarczą przez 6 lat, pracujesz na etacie od 2 lat i ukończyłeś szkołę średnią (4 lata z mocy prawa). Twój łączny staż to 12 lat, co również daje Ci prawo do 26 dni urlopu.
- Praca za Granicą + Etat: Pracowałeś 4 lata na umowie o świadczenie usług w Niemczech i masz na to dokumenty, pracujesz w Polsce na etacie od roku, a masz maturę (4 lata). Twój łączny staż to 9 lat.
Jakie są obowiązki pracodawców w świetle nowych przepisów?
Pracodawcy muszą zadbać o aktualizację procedur i dokumentacji związanej z naliczaniem stażu pracy. Obejmuje to także dostosowanie systemów kadrowo-płacowych oraz przeszkolenie pracowników działu HR w zakresie nowych zasad.
Ważnym elementem jest również przygotowanie budżetu na zwiększone koszty związane z nowymi uprawnieniami pracowniczymi. Pracodawcy muszą być świadomi, że nowe przepisy mogą wpłynąć na ich finanse, zwłaszcza w kontekście wyższych kosztów urlopowych i ewentualnych nagród jubileuszowych.
Jakie są najczęstsze pytania dotyczące umowy zlecenie w 2026 roku?
W związku z wprowadzeniem nowych przepisów, pojawia się wiele pytań dotyczących umowy zlecenie. Oto niektóre z nich:
- Czy umowa zlecenie jest lepsza od umowy o pracę? Decyzja zależy od indywidualnej sytuacji i potrzeb obu stron, jednak nowe przepisy zwiększają ochronę zleceniobiorców.
- Jakie są główne korzyści z zawarcia umowy zlecenie w 2026 roku? Obejmują one elastyczność, korzystniejsze rozliczenia podatkowe oraz nowe rozwiązania w zakresie składek ZUS.
- Co się zmieniło w zakresie składek ZUS od 2026 roku? Składki zostały dostosowane do nowych podstaw wymiaru, z możliwością korzystania z preferencyjnych stawek.
Wprowadzenie zmian w Kodeksie pracy w 2026 roku ma na celu poprawę sytuacji osób pracujących na umowach zlecenie, zwiększenie ich uprawnień i uznanie wartości ich pracy. Nowe przepisy oznaczają również wyzwania dla pracodawców, którzy muszą dostosować się do nowych realiów rynkowych. Dzięki tym zmianom rynek pracy w Polsce stanie się bardziej sprawiedliwy i elastyczny.
Co warto zapamietać?:
- Od 2026 roku okresy pracy na umowie zlecenie będą wliczane do stażu pracy, co przyspieszy osiągnięcie 26 dni urlopu.
- Do stażu pracy zalicza się również okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowie agencyjnej.
- Pracodawcy muszą dostosować systemy kadrowe i płacowe, co może zwiększyć koszty urlopowe o 15-20%.
- Pracownicy będą musieli udokumentować swój staż pracy, korzystając z zaświadczeń ZUS oraz innych dowodów.
- Nowe przepisy zwiększają ochronę zleceniobiorców, oferując elastyczność i korzystniejsze rozliczenia podatkowe.
